Overweging uit de Taizéviering van 10 januari 2010 (door ds. A. Rijlaarsdam)

Lezen: Mattheüs 7, 7 – 11

Wat in hemelsnaam is bidden eigenlijk? Bidden heeft te maken met jezelf, met God, met de omgang met God, met de wereld om ons heen. Misschien kan elk mens alleen maar voor zichzelf de vraag naar wat bidden nu is, beantwoorden.

Bidden is stil zijn: stilte is ruimte in de tijd, waarin de ziel kan ademen, op adem kan komen. In de stilte kom je tot rust, richt je je gedachten tot de hemel of zoek je de Eeuwige. De stilte vult zich met eerbied en verwachting. Je kunt kwijt wat er in je ziel opwelt aan gedachten, gevoelens, vreugde en nood – je keer in in de stilte, op zoek naar de Eeuwige.

Bidden is Gods ademen in ons – zegt Henri Nouwen. Ieder mens is vervuld van Gods bezieling en draagt de Eeuwige bij zich als vuur in zijn hart. Als we de rust kunnen vinden om naar de scheppingsadem van God de luisteren, horen we Gods stem in ons binnenste klinken.

Bidden is klagen en protesteren: wie bidt, is eerlijk en mag ook klagen, zoals in de bijbelse gebeden, de psalmen bijvoorbeeld gebeurt. Een mensenklacht mag klinken, en mag gehoord worden. Het helpt om je nood te uiten en om protest niet in te slikken – daarom bidden we in de kerk ook ‘kyrie eleison’ – Heer, ontferm U.

Bidden is vragen: zoals dat jongetje vertelde in het boekje ‘Lieve meneer God’ – gebeden van kinderen aan God. ‘Dank U wel, lieve meneer God, voor mijn broertje, maar wat ik eigenlijk gevraagd had was een hondje.’
Wat kunnen we God niet vragen: kracht, mensen op je pad, levenszin, inspiratie.

Bidden is vergeving vragen: soms moeten we schoon schip maken om met de hemel in het reine te komen. Je kunt je schuld onder woorden brengen en uitspreken in een gebed, pratend met God. Verdrongen schuld blijft knagen; het kan bevrijdend zijn om wat je misschien diep van binnen hebt weggestopt, openlijk te noemen. Om ook te ervaren dat de Eeuwige ons met liefde en vergeving tegemoet komt.

Wie vraagt, ontvangt, zegt de tekst uit Mattheüs, wie zoekt, zal vinden. Het klinkt simpel, maar zo simpel is bidden vaak niet. Bidden werkt helend voor onze omgang met God, werkt als balsem voor de ziel. Als wij onze kinderen en elkaar goede gaven schenken, hoeveel te meer zal onze Vader in de hemel het goede schenken aan wie Hem erom vragen?

Bidden is antwoorden op de roepstem van de hemel, van de Eeuwige. Telkens weer wendt de hemel zich naar ons toe, in profeten, in mensen die een glimp van God laten oplichten in het dagelijkse leven, in liefde. Als wij bidden, proberen we – tastend, stamelend, zoekend en twijfelend – te antwoorden op de roep van God.

Paula Copray schreef een prachtig gebed over die wederkerigheid van bidden en geloven, ‘Zichtbaar, tastbaar’:

Ik wil jullie in mijn armen dragen
onder mijn vleugels beschermen
jullie naam staat gegrift
in de palm van mijn hand,

maar soms veegt dat verstand van jullie
elk gevoel weg.

Of ik besta
ja, dat is de vraag die jullie pijnigt:
of ik wel besta
om maar niet te voelen
dat ik er ben.

Ik smeek om jullie
hol achter jullie aan
sta met open armen voor jullie
roep in jullie

ik put me uit in veelheid van vorm en kleur
in muziek, in taal,
in liefde van ouders,
in het spel van een kind,
in een bloeiende bloem,
in golvend water,
in de trouw van een hond
in de nabijheid van vrienden

in stilte ben ik verstaanbaar

met de ogen van je hart
kun je mij zien
zie jij mij?

Voorbeden

God, U vindt ons hier bij elkaar,
mensen van allerlei snit en van allerlei achtergrond.
Sommigen moe, geraakt, zoekend,
afgemat of wanhopig, door omstandigheden met een gesloten hart,
in de greep van ziekte of uitzichtloosheid.
Anderen met handen uit de mouwen, twijfel verdrongen,
zoekend naar contact of naar zichzelf,
in stilte, in vertrouwen, in een moment van bezinning.

Voor al ons mensen bidden wij God, wees ons nabij,
doe ons ervaren dat U alle dagen bij ons bent en blijft,
in de stormen en stilten van ons leven,
dat een open hart nooit tevergeefs is,
en dat wij leven vanuit uw Geest,
die waait waarheen hij wil, 
uw licht tegemoet.
God, leer ons vertrouwen en ons zeggen:

‘In U vertrouw ik’.

God, hoor de gebeden van uw kinderen,
dit uur en alle dagen van ons leven.

gesproken voorbeden …

Al onze gebeden vatten wij samen in het ene gebed, dat Jezus uw Zoon,
Hij die alle dagen bij ons blijft, ons leerde:

Onze Vader die in de hemel zijt
Uw naam worde geheiligd
Uw koninkrijk kome
Uw wil geschiede gelijk in de hemel als zo ook op de aarde.
Geef ons hede ons dagelijks brood
En vergeef ons onze schulden
Gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren.
En leid ons niet in verzoeking
Maar verlos ons van de boze.
Want van U is het koninkrijk,
En de kracht, en de heerlijkheid tot in eeuwigheid.
Amen.

Zegen

God zal met je meegaan, lieve mens,

als licht in je ogen
en lamp voor je voet,

als hand op je hoofd
en arm om je schouder,

als baken bij ontij
en verte die wenkt,

als een vogel, fladderend om je heen,
en wakkerend vuur van binnen,

als stem die je uitdaagt
en woord dat je weg zoekt,

als groet op je lippen
en hoop in je hart,

zo zegene ons de Eeuwige,

Amen.

Laten wij elkaar in Gods naam de zegen toewensen.