Handwegkerk Amstelveen - Jesaja 29:18-24 (door ds. P. de Bres)

Sinds een paar weken volg ik een cursus Buurtbemiddeling.
Als buren ruzie krijgen (en dat gebeurt, helaas, nogal eens), kunnen zij de hulp van buurtbemiddelaars krijgen.
Op die cursus leer je vooral te luisteren. Wat zeggen mensen precies en vooral
welke emoties spelen mee en wat voor wensen klinkt er uit hun verhaal.
Zo luisteren blijkt veel moeilijker dan aanvankelijk gedacht.

ik vertel u dit omdat het een parallel heeft met luisteren naar de tekst van de Bijbel.
Want in de tekst van de Schrift klinken ook allerlei verwijzingen naar OT en anderen verhalen mee. Horen wij die?
Ze waren onderweg naar Jeruzalem. Letterlijk staat er: zij waren op de Weg.
Misschien herinnert u zich dat in Handelingen de eerste Christenen Mensen van de Weg genoemd worden. Zo roept dat simpele: zij waren onderweg, onze levensweg in herinnering. Wat is de weg die wij in ons leven gaan? Wat is onze levensweg?
Zijn wij op weg naar Jeruzalem? Opeens is Jeruzalem meer dan een geografische aanduiding. Is Jeruzalem niet de plaats die God zich verkoren heeft
om er te wonen? Kun je Hem daar niet ontmoeten, zijn trouw, maar ook wat Hij van ons vraagt?
Want je weg met God gaan, brengt je niet alleen vreugde en vrede, maar vraagt ook dat je leeft zoals God vraagt. Ze waren onderweg naar Jeruzalem en Jezus liep voor hen uit. Jezus is de gids, de voortrekker.
Wil je jouw levensweg met God gaan? Maar hoe doe je dat dan?
Volg dan Jezus, ga met Hem mee, Hij is onze leraar.
Ziet u hoe dit simpele zinnetje ons het Thema van dit verhaal duidelijk maakt?
Het gaat over onze levensweg. Als je in God gelooft, hem lief hebt, wat betekent dat dan voor jouw levensweg? Wordt dat niet pas duidelijk als jij Jezus volgt?

Eerst een klein berichtje uit de krant over een rechtszaak. Een oud bankbestuurder (met alle fusies en noodzakelijke inkrimpingen was er voor hem geen plaats meer) moest opstappen en kreeg een handdruk van 1,7 milj. mee.
Daarover ging de rechtszaak. Want, toen de bank jaren geleden door een andere was overgenomen, was hem een handdruk van 7 milj. toegezegd.
De rechter stelde hem in het ongelijk, met als argument: sinds die toezegging is die fusie ongedaan gemaakt, de bank bijna failliet gegaan en alleen dankzij
de minister van Financiën overeind gehouden; Er is sindsdien zoveel gebeurt en veranderd dat u geen beroep meer kunt doen op afspraken uit het verleden.
Ik ben het met die rechter eens.
Bovendien is er een maatschappelijke discussie ontstaan over het goedrecht van zulke abnormaal hoge bonussen. Ik verbaas mij over die ex bestuurder.
Waarom ziet hij zelf dit alles niet in? Hoe kan hij zo blind zijn dat hij naar de rechter stapt? Leef die man niet in het verleden en naast de werkelijkheid?
Mensen kunnen soms volstrekt blind zijn voor wat er om hen heen gebeurt.
Onze Jesaja lezing sprak al over doven en blinden. En in dit rijtje mag u rustig ook Jakobus en Johannes zetten.

Op weg naar Jeruzalem spreekt Jezus over zijn lijden en sterven.
Niet voor het eerst; de 3e aankondiging van het lijden, staat boven ons verhaal.
Voor de 3e keer spreekt Jezus over zijn Weg. En noemen wij drie maal geen scheepsrecht. Langzaamaan mag het nu toch wel doordringen bij de 12
wat Jezus hen probeert te vertellen? Maar niet voor de dove oren van Jakobus en Johannes. Zij nemen Jezus apart en vragen om een gunst, een vriendendienst.
Wij willen graag links en rechts van U zitten dadelijk in uw Koninkrijk.
Als U dadelijk koning van Israel bent, willen wij de beste posities.
Snapt u dat die 2 zo blind kunnen zijn? Zeker, Jezus sprak over het komende Rijk;
maar begrijpen zij nog steeds niet dat het toch niet identiek is met een soort hersteld Rijk van David? Hebben ze Jezus dan niet gehoord:
Ik moet eerst lijden en zal gedood worden en dan opgewekt?
Waren die 2 zo met zichzelf bezig dat zij geen enkele empathie voor Jezus konden opbrengen? Ach, zegt Jezus, kunnen jullie dat wel?
Kun je de beker drinken die Ik drink of met de doop geworden waarmee Ik wordt gedoopt? Klinkt ook daar niet de echo van het lijden in door?
Denk je bij beker niet aan Gethsemane en is ook Dopen, ondergaan in het water,
niet in de 1e plaats een teken van ondergang?
Opnieuw hun blindheid: ja, dat kunnen wij wel. Wat lichtvaardig gezegd.
Bij het zitten aan Jezus linker- en rechterhand denk ik als vanzelf aan die 2 die met Jezus gekruisigd werden, een aan zijn linkerhand en de ander aan zijn rechter.
Hoe vaak gaan mensen hun levensweg niet, blind voor wat er werkelijk gebeurt/
blind ook voor wat wezenlijk van belang is?

Als de andere leerlingen er achter komen (hoe? we weten het niet), nemen ze dat hun collega’s kwalijk. Terecht, lijkt mij.
Riekt het niet naar wat wij denigrerend: achterkamertjes politiek noemen?
Het is toch: jezelf bevoordelen ten koste van anderen. En: zijn die 12 niet het beeld van Israel, van het volk van God onderweg? Vormen zij geen diepere eenheid; de gemeenschap, geheiligd in de Heer? Breken zij, met hun gebrek aan solidariteit, die eenheid niet stuk? Maakt egoïsme de eenheid onder mensen niet kapot?

Gaat het zo niet vaak in onze mensen maatschappij? Dat mensen, blind door hun hebzucht of de wil belangrijk te zijn, de gemeenschap kapot maken?
Zo komen mensen niet tot hun recht, maar maken ze wel de samenleving een stuk onveiliger.

Tot slot roept Jezus de 12 bij zich. Is Hij niet de leraar? Waar gaat het in het Koninkrijk van God werkelijk om? Hij zet in bij de ons bekende wereld.
Zij die volken regeren oefenen macht over hen uit.
Kunnen wij uit verleden en heden geen dictators aanwijzen, klassieke en modernen,
maar steeds weer mensen die er voor zorgen dat vooral zijzelf en hun vrienden er beter van worden? Het is zeldzaam dat een zittende president de Nobelprijs krijgt.
Jezus gaat verder: en hun rijksgroten oefenen macht over hen uit. Nog even terug naar dat stukje uit de krant. Een bankier, die het, samen met anderen, niet is gelukt,
zijn bank op de juiste manier te leiden: de bank ging richting afgrond en werd alleen met belasting geld overeind gehouden, heeft toch de lef te denken dat hij recht heeft op 1,7 milj. Nee, vaak blijken die zog. groten der aarde, van politici tot de baronnen van het bedrijfsleven, maar heel kleine egoïstische mensjes, die met macht en manipulatie proberen zichzelf te bevoordelen. Let wel: de goeden niet te na gesproken, want die zijn er gelukkig ook. Maar macht, geweld, egoïsme en eigenbelang, onder het mom van leiding geven aan de maatschappij, komen te vaak voor, horen wij van Jezus.

Zo mag het bij jullie niet gaan. En Jezus geeft ons een schets van het Rijk van God.
Dan gaat het niet om macht, de baas zijn, de 1e, de belangrijkste of degene die het voor het zeggen heeft. In Gods Rijk is het juist andersom: geen macht, maar dienst.
Niet degene die het sterkst is, maar wie zwak durft zijn. Jezus wijst naar zijn eigen levensweg. De Zoon des mensen is niet gekomen om gediend te worden, maar om zelf te dienen. Denken we niet aan zijn Doop door Johannes.
Ik heb nodig door U gedoopt te worden, maar Gij komt tot mij, vraagt Hij.
Laat het nu maar gebeuren, zegt Jezus. Verschillende keren heeft het volk, diep onder de indruk van Jezus, Hem koning willen maken. Jezus onttrok zich daaraan; dan hadden zij Hem niet begrepen. Maar het duidelijkst zien wij zijn weg van dienen,
als Hij zich niet onttrekt aan het lijden en de dood, maar als Hij die weg vrijwillig gaat ten dienste van de mensen, om voor hen de weg ten leven te banen.
Wie van jullie de belangrijkste wil zijn, zal de ander moeten dienen en wie van jullie de 1e wil worden, moet ieders dienaar zijn.

Zou je deze tekst niet graag aan veel groten der aarde voorleggen? Ik ken b.v. zo’n politicus uit Zuid Europa. Of zit ik nu zelf al gelijk mis en is dit van mijn kant een stukje machtsuitoefening: wij zullen het hem eens vertellen. De Schrift en Jezus spreekt mij nooit over de anderen; ikzelf wordt rechtstreeks aangesproken.
Dienaar durven zijn. Lastig, wat dat nu precies betekent. Jezelf wegcijferen, dus wat onderdanig zijn en jezelf opofferen? Maar betekent zo’n houding niet dat je jezelf van anderen afhankelijk maakt en dat je een beetje hun slaaf wordt?
En gaat het juist niet om vrij te worden van slavernij, van de slavernij om macht over anderen uit te oefenen. Van de verslaving door anderen belangrijk gevonden te worden? Van de verslaving aan de God van het geld, zoals die man van 1,7 milj.
Juist van zulke slavernij moet je toch bevrijd. Meer dan 100 keer lezen wij in de Bijbel over Samen. Dienst elkaar – hebt elkaar lief – groet elkaar met de heilige vredeskus.
Dienen betekent: elkaar zien, de ander zien. Zo met de ander omgaan dat die ervaart dat hij er mag zijn. Dat je de ander maakt, ipv. breekt. Dienen heeft dus altijd ook met wederkerigheid te maken. Het betekent jezelf geven, zodat de ander weer vertrouwen vindt: in jou en in zichzelf.
Wie zo dienst merkt dat het ook op hemzelf terugslaat. Je wordt vrij, ontvangt van de ander en ervaart liefde. Je gaat ervaren hoe God dit bestaan bedoeld heeft.

Denk nu niet: o, wat moeilijk. Wat wordt de laat van de ethische maatstaf weer hoog gelegd: haal ik dat wel? Je hoeft maar 1 woord te zeggen.
Nee, dat woord vindt u niet in onze Bijbellezing van vanmorgen. U vindt het niet, omdat het er de vooronderstelling van is. Een woord: Vertrouwen.
Vertrouwen op God en op zijn Zoon, Jezus, die ons voorging; die met zijn Leven en dood ons diende, zodat wij de weg ten leven zouden vinden. Vertrouwen op Hem
en je ervaart de kracht van de Geest die ons helpt en leert om te dienen.

Menu